Rondreis Vietnam – t.b.v. het havo/vwo CSE geschiedenis: examenonderwerp 2011/2012

Allereerst een korte samenvatting van de geschiedenis van Vietnam, voorzien van kaartmateriaal en

een toelichting op de belangrijkste levensbeschouwingen.

Prehistorie: 5000.000-4000 v. Chr. De vroegste bewijzen van menselijke activiteit dateren uit het Paleolithicum. In het Neolithicum, ca. 4000 v. Chr., vond de overgang plaats van jager-verzamelaar naar boer in de Rode Rivierdelta (noorden)
Koninkrijk Van Lang: 2000- 111 v. Chr. : de belangrijkste volken samengevoegd
Chinese heerschappij: 111 v. Chr.-938 na Chr. Het noorden werd een deel van de Chinese Han-dynastie. De introductie van de Chinese taal vond plaats en de overname van levensbeschouwingen als taoïsme, confucianisme en mahajana-boeddhisme; de leider van de Vietnamese strijders Ngo Quyen versloeg in 938 de Chinezen en werd heerser van Nam Viet.
Koninkrijk Champa: 192 ?- 1697 In het midden van het huidige Vietnam (rond de steden Hué en Danang) ontwikkelde zich het koninkrijk Champa, dat door India werd beïnvloed. Er waren voortdurend vijandelijkheden met de Khmer in het zuiden en de Viet in het noorden.
Zuid-Vietnam: 1^ste-6^de eeuw: onderdeel van het koninkrijk Funan, dat ook door India werd beïnvloed.
Onafhankelijk Vietnam: 938-1883. Een aantal dynastieën was aan de macht (Le, Ly). Van 1000-1500 vestigden de Viet- namezen een gecentraliseerde staatsvorm in het noorden met Thăng Long (= Hanoi ) als hoofdstad. Champa en Khmer (Cambodja en Z -Vietnam) ontwikkelden een eigen identiteit. De Chinezen probeerden de macht over Champa te krijgen maar in 1697 ging het op in het Vietnamese rijk. De eerste Portugezen landden in 1516 in Danang gevolgd door de Dominicaner monniken. Vanaf eind 16^de eeuw waren de machtigste clans: de Nguyen en Trinh. De Nguyen veroverden de Mekong delta, de Trinh het Noorden en in 1673 werd het gebied officieel in twee delen gesplitst. Vietnam 13^de eeuw: In 1787 werd een Frans-Vietnamees bijstandverdrag gesloten (Tay-Son dynastie)
Nguyen-dynastie 1802-1945: Vietnam (zoals het nu werd genoemd) viel onder één gezag. De hoofdstad werd Hué. Alle hervormingen werden afgeschaft en het oude feodale systeem weer ingevoerd. Vietnam raakte geïsoleerd , hoewel er wel verbete- ring kwam in de watersystemen en de (hof)kunsten bloeiden. Franse verovering: 1847-1883. Toen Engeland de handel met China dreigde te domineren, richtte Frankrijk zich op Vietnam. In 1861 werd Saigon veroverd. Frankrijk raakte verwikkeld in binnenlandse problemen en veroverde uiteindelijk ook het noorden (1883). Van 1883-1941 werd Indochina onder het mom van ‘beschavingsmissie’ vooral economisch geëxploiteerd, m.n. door grootschalige rijstproductie waardoor de traditionele sociale structuur van Vietnam werd aangetast. De Franse gezondheidszorg bande wel cholera-, pokken- en pestepidemieën grotendeels uit.
Japanse bezetting: 1941-1945. Halverwege 1941 bezette Japan na ondertekening van een verdrag met Vichy-Frankrijk, Indochina. Ho Chi Minh, al vroeg in de 20^ste eeuw een bestrijder der Fransen, richtte in 1941 de Vietminh op met het doel onafhankelijkheid te verkrijgen. De Vietminh werd getraind in Zuid-China. Tijdens de Japanse bezetting werden Annam(midden), Tonking (noord) en Cochinchina verenigd tot het keizerrijk Vietnam. Bao Dai (uit Annam) werd keizer. Geel is Japan; Rood de geallieerden: WOII Na de Japanse capitulatie kwamen de Fransen terug, er brak een revolutie uit en Ho Chi Minh riep de Democratische Republiek Vietnam uit.
De Franse Vietnamoorlog: 1945-1954/5 In het noorden van Vietnam zaten 200.000 Chinese Kwomintang troepen, in het zuiden Franse troepen. Ho Chi Minh koos voor het Franse gezag en in 1946 erkende Frankrijk de Democratische Republiek Vietnam als een ‘vrije staat’ binnen de voorgestelde Franse Unie. De onderhandelingen hierover liepen vast en er ontstond in 1946 een opstand in Hanoi. De Fransen konden geen politiek alternatief voor de Vietminh bieden en toen de communisten in 1949 de strijd in China hadden gewonnen, kreeg de Vietminh meteen militaire steun vanuit China. De VS ging zich steeds meer met de oorlog bemoeien door het Franse leger steeds meer financiële steun te geven. Ook de Russen en Chinezen raakten betrokken bij de oorlog. Er werd besloten dat in 1954 een conferentie in Genève zou plaatsvinden, maar vlak tevoren werd een Frans leger verslagen bij Dien Bien Phu. Op de conferentie werd afgesproken, dat Vietnam, in afwachting van de vrije verkiezingen, opgedeeld zou worden ter hoogte van de 17^de breedtegraad. Ho werd de leider van de noordelijke volksrepubliek, Ngo-Dinh Diem werd de leider in het zuiden. Vietminh controle 1945-50 Vietminh controle 1950-54
De Amerikaanse Vietnamoorlog: 1955-1972 In 1955 werd door een volksstemming Bao Dai afgezet en Ngo-Dinh Diem benoemde zichzelf tot president. De Amerikaanse regering ging zijn regering financieel steunen en het Zuid-Vietnamese leger werd door Amerikaanse militairen getraind in de strijd tegen de oppositie van Diem. Deze oppositie werd Viet Cong genoemd. De stemming, zoals afgesproken in Genève, werd nooit gehouden en dus kwam er ook geen hereniging. Diem werd in 1963 afgezet. Johnson (na Kennedy) was vastbesloten de oorlog niet te verliezen van de communisten. Noord Vietnam bleef met bataljons van het Noord-Vietnamese leger de Viet Cong steunen. Door het incident in de Golf van Tonkin (1964) kreeg Johnson de gelegenheid de oorlog in en tegen Noord-Vietnam uit te breiden. De Amerikaanse oorlogsvoering -vernietiging van de oogsten, ontbladering van de jungle, gebruik van napalm en traangas- kreeg in de wereldpers steeds meer kritiek. De regeringspropaganda van de VS had het publiek er steeds van overtuigd dat men de oorlog onder controle had, maar het Tet-offensief in 1968, voornamelijk uitgevoerd door de Viet Cong, liet het tegendeel zien. Het offensief mislukte militair gezien, maar het publiek dacht dat de communisten aan de winnende hand waren. Johnson breidde de troepen niet uit , de bombardementen werden gestaakt en men voerde onderhandelingen in Parijs. De Viet Cong was na het Tet-offensief praktisch lam. Nixon besloot in 1969 de oorlog te ‘Vietnamiseren’ d.w.z. de grondoorlog steeds meer over te laten aan het Zuid-Vietnamese leger, maar hij breidde de oorlog wel uit naar Cambodja. In 1972 kondigde hij aan kernwapens in te zetten (wat uiteindelijk niet gebeurde) en liet Hanoi en Haiphong met Kerst elf dagen bombarderen. Ten gevolge hiervan werd in januari 1973 het Akkoord van Parijs getekend tussen Noord-Vietnam (en de Viet Cong), Zuid-Vietnam en Amerika: ‘peace with honour’. De Amerikaanse troepen zouden zich terugtrekken, maar de Noord- én Zuid-Vietnamese legers behielden hun posities.
De val van Zuid-Vietnam: 1972/3 – 1975 Het Zuid-Vietnamese leger, 1 miljoen soldaten en in goede vorm, opende in 1973 het offensief en was zeer succesvol. In 1974 verzwakte de Zuid-Vietnamese economie door ernstige inflatie en werkeloosheid, o.a. als gevolg van het terugtrekken van de Amerikanen en er kwam steeds meer corruptie en desertie in het leger door het niet betalen van de soldij. Hierdoor kon het Noord Vietnamese leger op 30 april 1975 Saigon veroveren. Zuid-Vietnam capituleerde. Meer dan 57.600 Amerikanen zijn in Vietnam gesneuveld (en nog meer veteranen hebben zelfmoord gepleegd in de VS); 500.000 Amerikanen lijden aan posttraumatische stress stoornis; het Zuid-Vietnamese leger verloor 250.000 soldaten, de communisten 1 miljoen én 2 miljoen burgers zijn omgekomen. Er zijn 2,5 maal zoveel bommen gegooid als in de hele 2^de WO.
Herenigd Vietnam: sinds 1975 Noord- en Zuid-Vietnam werden in 1976 officieel herenigd en de Socialistische Republiek Vietnam werd opgericht. Het noorden legde met dwang zijn politieke en economische systeem op en vervolgde iedereen die ook maar iets met de Amerikanen te maken had gehad, waardoor noord en zuid steeds verder uit elkaar dreven en veel Vietnamezen per boot vluchtten. Daarnaast raakte Vietnam in 1978 betrokken bij de ‘killing fields’ van Cambodja onder Pol Pot, omdat hij vanaf 1976 regelmatig aanvallen uitvoerde op Vietnamees gebied. Pol Pot werd verjaagd en de Vietnamezen bleven tot 1989 in Cambodja waardoor de relaties met China verslechterden en met Moskou verbeterden. In 1980 werd een nieuwe grondwet ingevoerd. In 1985 was er een enorme economi- sche malaise (hongersnood en inflatie met meer dan 700%), waarna ingrijpende economische hervormingen (doi moi) vanaf 1986 plaatsvonden. In 1987 waren er voor het eerst meerdere kandidaten verkiesbaar bij de parlements- verkiezingen. Na de val van het communisme in Europa in 1989 trok de regering de touwtjes weer wat strakker aan. In 1993 hief de VS het veto inzake ontwikkelingshulp aan Vietnam op en het Westerse geld kwam binnenstromen, vooral nadat in 1994 Clinton het Amerikaanse handelsembargo ophief. Clinton bracht in november 2000 een bezoek waarbij hij aanbood een mijnopruimingsprogram te financieren en de gevolgen van het gebruik van ontbladeringsmiddelen te laten onderzoeken. Het leek een beetje op een excuus voor de oorlog. Er zijn nog steeds veel problemen: de economische opleving is vooral aan de stede- lingen ten goede gekomen waardoor veel mensen naar de steden trekken, families die gevochten hebben aan de kant van het zuiden worden nog steeds onderdrukt (problemen bij werk en onderwijs) en alom is er corruptie. In het zuiden wordt streng opgetreden tegen aanhangers van boeddhistische sekten.

De belangrijkste levensbeschouwingen:

	Het Confucianisme werd gesticht door Confucius (Kong Fuzi ) die leefde van 551-479 v. Chr. en na zijn dood werd dit gedachtegoed verder ontwikkeld door Mencius. De leer gaat uit van een maatschappelijke structuur waarin mensen door allerlei relaties met elkaar zijn verbonden: ouder-kind, heerser-onderdaan, man-vrouw, enz. Kindertrouw en kinderliefde betekent niet alleen gehoorzaamheid aan en eerbied voor de ouders, maar ook voor andere familieleden en de heerser: Eerbied voor ‘hoog’, maar ook zorg voor ‘laag’. Andere deugden zijn: medemenselijkheid en gerechtigheid. De leer is na Confucius`dood opgeschreven en diende in China tot 1912 als basis voor het onderwijs. Voor de communisten was de leer reactionair, want verbonden met de vroegere adellijke heersers.
Confucius in Văn Miêu Tempel – Hanoi (1010)
Het Taoïsme ontstond ook in de 6^de eeuw v. Chr. vanuit het oude Chinese volksgeloof, naar men zegt door de mystieke Lao Tse. Het omvat het concept van een geordend universum, yin (negatieve, vrouwelijke, aardse) en yang (positieve, manlijke, hemelse) en gerichte energie: qi ( bijv. in de acupunctuur). De evolutie van het universum is al vastgesteld en je mag daar niet in ingrijpen. Feng Shui is ook gebaseerd op qi : de juiste plaats van deuren bijv. beïnvloedt de stroom van qi. In de loop der tijd ontwikkelde het T. zich tot een complexe religie met veel goden. Een bepaalde stroming ziet Lao Tse ook als godheid. De T. filosofie moedigt het volgen van de intuïtie aan, het zich voegen naar de gang van de natuur.
	Het Boeddhisme ontstond in de 6^de eeuw v. Chr. in India als hervorming van het Hindoeïsme; het kent geen priesters, géén kasten en goden, je moet je eigen Individuele kracht zoeken en losraken van het aardse. Je mag geen drank of vlees gebruiken. De verspreiding ging vanaf de 1^ste eeuw via de Zijderoute en het werd vooral populair in perioden van onrust, toen de confucianistische verering van autoriteit het niet goed deed bij de bevolking. Het mahajana-boeddhisme belooft verlossing aan iedereen die haar zoekt. Verlichte wezens, bodhisattva`s, zijn in de wereld om anderen te helpen de verlossing te bereiken. Gelovigen bouwen verdiensten op door daden en devotie (karma) en komen zo dichter bij het nirvana. Het B. heeft geen goden of een hemel, maar heeft voor gewone mensen toch zo`n voorstelling geschapen, met een heerlijk leven vol muziek makende mensen.
Boeddhisme:Jade pagode(Maria)?)
(Dao) Cao Dai is de derde grootste godsdienst in Vietnam, naast het Boeddhisme en de Rooms-katholieke kerk. Cao betekent ‘hoog’ en Dai ‘paleis’. Cao Dai verwijst naar het ‘opperste paleis waar God huist en regeert’ en is ook de symbolische naam voor God. Het is een godsdienst waar de verschillende elementen van de verschillende godsdiensten met elkaar zijn vermengd. De elementen komen uit het Boeddhisme, Christendom, Hindoeïsme, Islam, Jodendom en Taoïsme. De godsdienst is gesticht in Zuid-Vietnam in 1926 door Ngo Van Chieu, een overheidsambtenaar in de regering van het toenmalige Cochin. Hij zou berichten ontvangen hebben van de geest Duc Cao Dai, waarvan hij dacht dat het God zelf was. Cao Dai zegt zes miljoen aanhangers te hebben. De belangrijkste tempel staat bij Tay Ninh (ten NW van Saigon) in Long Hoa (zie rondreis).

De eigenlijke rondreis:

Hanoi: Mausoleum Ho Chi Minh Hanoi is vergeleken met HCM stad(Saigon) een beetje stoffige armoedige plaats	Fiets van Ho Chi Minh route Grenscampagne 1950 Tempel der literatuur Gesch.museum Franse brug (zie geschiedenis 1972-1975)Ho Chi Minh en strijders (1900)
Onderweg naar Halong (een zeer moderne badplaats ): rijstvelden en graven voorouders	Halong: Van daar uit naar de Minderheden. Er zijn 43 Minderheden, die vaak erg geïsoleerd leven en Veel hebben geleden in de strijd. Zij werden (en worden) door velen gediscrimineerd.
Hué: Paleis van de Grote Harmonie /Verboden Stad	Laatste ‘Nguyen’ keizer en keizerin en bibliotheek			Mandarijnen op audiëntie en Annamese musici
Bij de 17^de breedtegraad een bezoek aan de Vinh Moc tunnels. Erg smal, diep en eng, maar wél gelopen! De Amerikanen zijn er nooit in geweest.			Khe Sonh basis . Hier groeit vanwege alle chemicaliën nog niets!	Hoi An, in de 16^de en 17^de eeuw zeer belangrijke handelsplaats, met aparte Chinese wijk. Chinese invloeden zijn nog steeds goed zichtbaar. Nederland handelde ook met Hoi An.
Naar Danang- My Son – Cham cultuur met grote voorliefde voor bepaalde vormen. Het museum staat er ook vol mee. Plattegrond van de My Son site.				Danang-Cao Dai tempel Nha Trang-Boeddha beeld (zie godsdiensten) in 1963 opgericht als symbool strijd tegen Diem
My Lai (Son My)-16 maart 1968: Am. soldaten doodden 504 burgers en staken dorp in brand	Cu Chi tunnelcomplex Maquette We zijn niet verder dan 2 meter gekomen! Als je toch ergens een ingang vond (!?)
Ontmoeting met broer van dit ‘beroemde’ meisje Zij woont nu in Canada en vecht voor erkenning	Varen op de Mekong delta bij Ho Chi Minh stad (=Saigon). Een vruchtbaar paradijs.			Zie ook Cao Dai: Hoofdkwartier van binnen.
				Terug naar : eerdere reizen